Non-conformiteit: ook al zo’n juridisch begrip. Het komt vaak voor in onze consumptiemaatschappij. U heeft iets gekocht, maar het is heel anders dan u was voorgesteld. Vaak is dan een beroep op non-conformiteit mogelijk. Hierover leest u meer in dit blog.
Non-conformiteit betekenis
Als een verkoper een goed verkoopt en hierover onjuiste informatie verschaft, dan is de kans groot dat de aankoop non-conform is. Oftewel, het product is niet wat u er van verwachtte. Dit kan gaan om de kwaliteit, maar het kan ook zijn dat het product niet geschikt is voor een specifiek gebruik dat was afgesproken met de verkoper. U koopt bijvoorbeeld een oven met magnetronfunctie, maar de oven blijkt deze functie helemaal niet te hebben. Non-conformiteit doet zich vaak voor bij de koop van een auto of een woning
Indien een aangeschaft product non-conform blijkt te zijn, heeft u de volgende mogelijkheden:
- Reparatie of vervanging van het product door de verkoper;
- Prijsvermindering;
- Als herstel of reparatie niet mogelijk is: ontbinding van de koopovereenkomst (u krijgt dan geld terug).
Wetsartikel en juridische basis
Non-conformiteit betekent dat een zaak niet de eigenschappen heeft die van de zaak mochten worden verwacht op grond van de koopovereenkomst. Wat u mocht verwachten is afhankelijk van de aard van de zaak en de mededelingen die de verkoper over de zaak heeft gedaan (art. 7:17 BW). Voor consumentenkoop geldt daarnaast art. 7:18 BW.
Als een product non-conform is, dan is de verkoper:
- Aansprakelijk voor herstel of vervanging van het product;
- Aansprakelijk voor schade die ontstaat doordat het product niet voldoet;
- Niet altijd schuldig, maar wel verantwoordelijk, tenzij hij aantoont dat: het gebrek na levering is ontstaan; de koper het gebrek kende of had moeten kennen; of het gebrek het gevolg is van overmacht.
Relatie tussen non-conformiteit en wettelijke garantie?
Bij het aanschaffen van een product, dient de verkoper de garantie af te geven dat het product aan de overeenkomst beantwoordt en daarmee conform is. Dit wordt de wettelijke garantie genoemd. Kopers mogen op basis hiervan dan ook verwachten dat het product conform is. De wettelijke garantie biedt daarmee een bepaalde mate van bescherming aan de koper wanneer een zaak non-conform blijkt. Voor de wettelijke garantie geldt geen vaste termijn, de garantieperiode hangt af van het soort product.
Relatie tussen non-conformiteit en wanprestatie
Non-conformiteit is eigenlijk een specifieke vorm van wanprestatie. Als een beroep op non-conformiteit mogelijk is, is ook altijd een beroep op wanprestatie mogelijk, omdat de zaak niet aan de overeenkomst voldoet. Bij non-conformiteit gaat het echter altijd om een zaak die niet voldoet aan de overeenkomst.
Beoordeling non-conformiteit
Bij de beoordeling van non-conformiteit wordt er gekeken naar de staat waarin het product ten tijde van de aflevering verkeerde. De vraag is of het gebrek reeds bestond toen het product werd afgeleverd. Dit is vaak lastig aan te tonen, omdat het defect zich vaak pas later openbaart. Onderzocht moet worden of het gebrek al ten tijde van het afleveren bestond of dat het daarna is ontstaan. Dit zorgt vaak voor bewijsproblemen.
Niet ieder gebrek levert trouwens non-conformiteit op. Zo kan bij de koop van een tweedehands auto bijvoorbeeld geen beroep worden gedaan op non-conformiteit als er kleine beschadigingen in de lak zitten. Deze had de koper van tevoren kunnen zien, er is dus een zekere onderzoeksplicht van de koper. Of er al dan niet een beroep gedaan kan worden op non-conformiteit is daardoor niet eenduidig antwoord op te geven. Voor advies schakelt u een advocaat consumentenrecht in.
Wat zijn de rechten bij een consumentenkoop B2C?
Bij een consumentenkoop (u koopt als particulier van een bedrijf) gelden er soepelere regels ten aanzien van de bewijslast. Als het gekochte product namelijk binnen één jaar na aankoop stuk gaat, wordt er vermoed dat dit gebrek al bestond op het moment van de aankoop (art. 7:18a lid 2 BW). Hier ligt de bewijslast dus bij de verkoper, die moet aantonen dat het gebrek ten tijde van de levering nog niet bestond. Deze bescherming geldt dus alleen voor consumenten en niet voor bedrijven.
Wat zijn de rechten bij een zakelijke koop B2B?
Zoals gezegd geldt het bewijsvermoeden niet voor zakelijke koopovereenkomsten, dat zijn overeenkomsten tussen twee bedrijven. Dat betekent dat, ook al gaat het product binnen een jaar stuk, de koper zal moeten bewijzen dat een gebrek niet door het gebruik is veroorzaakt, maar al aanwezig was ten tijde van de aankoop. De bewijslast ligt hier dus bij de koper.
Klachtplicht
De koper heeft een klachtplicht. Dit betekent dat de koper de verkoper zo spoedig mogelijk op de hoogte stelt van het gebrek. Deze is vastgelegd in art. 7:23 BW. Volgens dit artikel kan een koper geen beroep meer doen op de non-conformiteit van een product, als hij de verkoper niet binnen een redelijke tijd heeft ingelicht nadat hij het gebrek heeft ontdekt of had moeten ontdekken. Voor een consumentenkoop geldt dat dit in elk geval binnen twee maanden na de ontdekking dient te gebeuren.
U kunt aan de klachtplicht voldoen door het versturen van een ingebrekestelling. Hierin geeft u de verkoper nog een laatste mogelijkheid om het product te herstellen of binnen een redelijke termijn te vervangen. Doet de verkoper dit niet, dan heeft u recht op prijsvermindering of ontbinding van de overeenkomst.
Non-conformiteit auto
Bij de koop van een auto komt non-conformiteit vaak voor, en dan met name bij tweedehands auto’s. Het gaat dan om gebreken die de auto had die op het moment van de koop niet zichtbaar waren en die de verkoper had moeten melden. Of een koop non-conform is, zal van geval tot geval beoordeeld moeten worden.
Tweedehands auto
Als u een tweedehands auto koopt, loopt u meer risico op een defect of gebrek dan bij de koop van een nieuwe auto. Er is daarom niet bij ieder gebrek automatisch sprake van non-conformiteit. Volgens vaste rechtspraak kunt u wel een beroep doen op het wettelijk bewijsvermoeden als u als particulier van een verkoper in uitoefening van beroep of bedrijf een tweedehands auto koopt. Dit betekent dat als het gebrek aan de auto zich binnen één jaar voordoet, non-conformiteit in beginsel wordt aangenomen.
Daarnaast hangt het van de omstandigheden af of er sprake is van non-conformiteit. Wat is er afgesproken met de verkoper? Wat mag er van de tweedehands auto verwacht worden? Belangrijke factoren zijn bijvoorbeeld de kilometertelling en het bouwjaar van de auto.
Nieuwe auto
De mate van bescherming die u geniet ten aanzien van een nieuwe auto ligt in beginsel hoger dan die van een tweedehands auto. Het maakt natuurlijk ook verschil of er sprake is van consumentenkoop of niet. Indien u consument-koper bent, geniet u op grond van art. 7:18 lid 2 dezelfde vergaande bescherming die ik hiervoor al heb besproken. Dit is niet het geval indien het niet een consumentenkoop betreft. In dat geval dient de koper aan te tonen dat het gebrek ten tijde van de aflevering reeds bestond.
Non-conformiteit woning
Ook bij een woning kan het voorkomen dat de geleverde zaak niet aan de overeenkomst voldoet. Of er sprake is van non-conformiteit, hangt af van de aard van de woning (is het een nieuwbouwwoning of een oud huis) en de mededelingen van de verkoper. De koper mag in ieder geval verwachten dat de woning de eigenschappen bezit die nodig zijn voor een ‘normaal gebruik’ als woning. Uit vaste rechtspraak volgt dat er met ‘normaal gebruik’ bedoeld wordt dat er op een veilige manier in de woning kan worden gewoon, met een redelijke mate van duurzaamheid en zonder dat het woongenot wezenlijk wordt aangetast. Wanneer dit het geval is, hangt sterk af van de omstandigheden.
Als u als koper met het gebrek bekend was of had kunnen zijn, dan kunt u geen beroep doen op non-conformiteit. U heeft hierbij een onderzoeksplicht. Doet u een geslaagd beroep op non-conformiteit? Dan kunt u een schadevergoeding krijgen of herstel van het gebrek.
Op de vraag of er al dan niet een beroep gedaan kan worden op non-conformiteit is geen eenduidig antwoord te geven, schakelt u daarom hulp in van een vastgoed advocaat in.
Maak uw wensen en voorwaarden schriftelijk kenbaar
Om achteraf bewijsproblemen te voorkomen, is het raadzaam om bij de aankoop schriftelijk te communiceren. Dit voorkomt onduidelijkheden en eventuele conflicten. Als u bijvoorbeeld bij de koop van een auto aangeeft dat climate control een vereiste is voor de koop, maar deze blijkt na de koop niet te werken, dan is er sprake van non-conformiteit.
Vind de juiste advocaat voor uw zaak
Heeft u naar aanleiding van dit blog nog vragen over non-conformiteit of wilt u rechtsbijstand bij een aangeschaft product dat non-conform is?
Via het contactformulier kunt u vrijblijvend een oriënterend gesprek inplannen met een gespecialiseerde advocaat van Defenz Advocaten.
