Pro deo advocaat: alles wat u moet weten over gesubsidieerde rechtsbijstand

Wanneer heeft u recht op een pro deo advocaat?

U heeft recht op een pro deo advocaat als uw inkomen en uw vermogen onder een bepaalde grens liggen. Dit wordt beoordeeld door de Raad van Rechtsbijstand (hierna: Raad). De Raad kijkt naar uw inkomen en vermogen van twee jaar geleden. Ook wordt het inkomen en vermogen van uw partner meegenomen met wie u samenwoont, getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft. Deze gegevens krijgt de Raad aangeleverd van de Belastingdienst.

Inkomensgrens pro deo advocaat 2025

In 2025 geldt een grens van € 33.200,- voor alleenstaanden en € 46.900,- voor gezamenlijke huishoudens.

Vermogenstoets en voorwaarden

In 2025 geldt een grens van € 37.395,- voor alleenstaanden en € 74.790,- voor gehuwden, samenwonenden of eenoudergezinnen.

Wanneer komt u in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand?

Als u aan de inkomensvoorwaarden en aan de vermogens voorwaarden voldoet en het probleem is van voldoende omvang (minimaal € 500,-), dan komt u mogelijk in aanmerking voor een pro deo advocaat. Het mag hierbij niet gaan om een ondernemer geschil.

Heeft u een rechtsbijstandverzekering die dit probleem ook dekt? Dan komt u niet in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, maar moet u uw rechtsbijstandverzekering aanspreken.

Pro deo advocaat kosten en eigen bijdrage

Als u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand, betaalt de overheid het grootste deel van de advocaatkosten. U krijgt daarbij wel een eigen bijdrage van de Raad opgelegd, deze moet u zelf betalen.

Wat kost een pro deo advocaat?

De hoogte van de eigen bijdrage hangt af van uw inkomen, vermogen, gezinssituatie en de soort zaak. Voor een familierecht advocaat geldt een hogere eigen bijdrage. Kijk op de site van de Raad voor de exacte bedragen.

Eigen bijdrage berekening en peiljaar

De Raad bepaalt de eigen bijdrage op basis van het inkomen en het vermogen van twee jaar geleden. Als u dit jaar minder inkomen en vermogen heeft dan twee jaar geleden, dan is het mogelijk om een peiljaarverlegging aan te vragen bij de Raad.

Wanneer betaalt u geen eigen bijdrage?

Slechts in specifieke gevallen wordt er geen eigen bijdrage opgelegd door de Raad, bijvoorbeeld bij gedupeerden van de toeslagenaffaire of bij aardbevingsschade. Voor andere zaken geldt dat bij mensen met een minimum inkomen de eigen bijdrage kan worden vergoed door de gemeente.Hiervoor kunt u bijzondere bijstand aanvragen bij uw gemeente.

Korting op eigen bijdrage

Voorheen kreeg u een korting op uw eigen bijdrage als u eerst contact had gehad met het Juridisch Loket. Tegenwoordig past de Raad deze korting automatisch toe, tenzij het een mediationtoevoeging of Lichte adviestoevoeging betreft.

Pro deo advocaat aanvragen: stap voor stap

Niet elke advocaat doet pro deo zaken. Alleen advocaten die aangesloten zijn bij de Raad mogen op een zogenoemde toevoeging werken.

Hoe kom ik aan een pro deo advocaat?

Via de site van de Orde van Advocaten kunt u een pro deo advocaten zoeken. Geef aan wat voor advocaat u zoekt en zet vervolgens een vinkje bij “gefinancierde rechtsbijstand (toevoeging)”. Ook is het mogelijk dat het Juridisch Loket u doorverwijst naar een betrouwbare pro deo advocaat.

Benodigde documenten en procedure

U hoeft niet zelf een aanvraag te doen bij de Raad voor een toevoeging, dit doet uw advocaat voor u. Als het nodig is om documenten mee te sturen, zal de advocaat deze stukken bij u opvragen.

Pro deo advocaat per rechtsgebied

Als u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand, is het mogelijk om een van onze pro deo advocaten in te schakelen. Zij hebben zich gespecialiseerd in de volgende rechtsgebieden:

Pro deo advocaat familierecht en echtscheiding

Als u voldoet aan de voorwaarden en u hebt te maken met bijvoorbeeld echtscheiding, omgangsregeling, gezag, alimentatie of ondertoezichtstelling, kan een van onze pro deo advocaten familierecht u hierin bijstaan.

Pro deo advocaat arbeidsrecht

Als u niet bent aangesloten bij een vakbond of niet bent verzekerd voor rechtsbijstand, komt u mogelijk in aanmerking voor een pro deo advocaat arbeidsrecht. Deze helpt u bijvoorbeeld bij ontslag, loonvordering en arbeidsconflicten.

Pro deo advocaat erfrecht

Bij de verdeling van een erfenis of conflicten tussen erfgenamen, kan onze pro deo erfrecht advocaat u bijstaan.

Pro deo advocaat civiel recht

Ook voor andere civielrechtelijke zaken, zoals verbintenissenrecht, aansprakelijkheid en burenrecht is het mogelijk dat u een van onze pro deo advocaten civiel recht inschakelt.

Pro deo advocaat bestuursrecht

Bij bezwaar en beroep tegen besluiten van bijvoorbeeld gemeenten, kan onze pro deo bestuursrecht advocaat u adviseren en waar nodig bijstaan.

Pro deo advocaat sociaal zekerheidsrecht

Onze pro deo advocaat sociaal zekerheidsrecht helpt u onder meer als u het niet eens bent met de hoogte van uw uitkering of uw aanvraag is afgewezen. Ook bij terugvordering van toeslagen staat onze advocaat sociaal zekerheidsrecht u bij.

Alternatieven voor een pro deo advocaat

Een pro deo advocaat is niet altijd de enige optie. Er zijn verschillende alternatieven, afhankelijk van uw situatie, het soort conflict en uw financiële mogelijkheden.

Juridisch loket en gratis rechtshulp

U kunt het Juridisch Loket benaderen voor een gratis eerste advies. Zij kunnen u op weg helpen met informatie en voorbeeldbrieven. Als u wel een pro deo advocaat nodig heeft, verwijzen zij u door.

Rechtsbijstandverzekering

Veel mensen hebben een rechtsbijstandverzekering voor bijvoorbeeld familierecht, arbeidsrecht, huurrecht of consumentenrecht. Vaak kunt u via de verzekering een gratis advocaat inschakelen. Vraag uw rechtsbijstandverzekeraar naar de voorwaarden.

Lichte advies toevoeging (LAT)

Als u slechts korte, eenvoudige juridische hulp van een advocaat nodig hebt, is het mogelijk dat u in aanmerking komt voor een lichte advies toevoeging (LAT). Deze vraagt de pro deo advocaat voor u aan. Hiervoor betaalt u een lagere eigen bijdrage dan voor een normale toevoeging.

Veelgestelde vragen over pro deo advocaat

Heb ik recht op een gratis advocaat?

U heeft recht op toevoeging of wel een pro deo advocaat als:

• uw inkomen en vermogen onder de vastgestelde grens ligt;
• het gaat om een zaak die in aanmerking komt voor een toevoeging.

De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt of u in aanmerking komt voor een toevoeging en bepaalt ook de hoogte van uw eigen bijdrage.

Mag een pro deo advocaat extra kosten aanrekenen?

Een pro deo advocaat mag alleen de eigen bijdrage en beperkte, noodzakelijke kosten in rekening brengen. Dit zijn bijvoorbeeld portokosten, deurwaarderskosten en griffierechten (rechtbank kosten). Deurwaarderskosten en griffierechten zijn overigens wel lager als er sprake is van een toevoeging.

Wat als mijn inkomen net boven de grens ligt?

Als uw inkomen net boven de grens ligt, kunnen we kijken of uw inkomen recent is gedaald, zodat u wellicht in aanmerking komt voor een peiljaarverlegging. Of wellicht bent u verzekerd voor rechtsbijstand of bent u lid van een vakbond?

Kan ik zelf een pro deo advocaat kiezen?

In het civiele recht mag u zelf een pro deo advocaat kiezen. U kunt een advocaat opzoeken op de advocatenzoeker van de Orde van Advocaten of vragen om een doorverwijzing bij het Juridisch Loket.

Wat gebeurt er als mijn zaak wordt gewonnen?

Als u uw zaak heeft gewonnen en er is sprake van resultaat, dan kan het zijn dat de toevoeging achteraf wordt ingetrokken en u alsnog de kosten voor de mediator of advocaat zelf moet betalen. De resultaatgrens bedraagt in 2025 € 18.697,50.