Zonder causaal verband kan er geen aansprakelijkheid bestaan op grond van onrechtmatige daad of wanprestatie. Causaal verband zien we echter in meer rechtsgebieden terugkomen, denk bijvoorbeeld aan werkgeversaansprakelijkheid in het arbeidsrecht en overheidsaansprakelijkheid in het bestuursrecht. Maar wat houdt causaal verband precies in?
Wat is een causaal verband?
Een causaal verband houdt in dat de schade moet zijn ontstaan door de onrechtmatige daad of de tekortkoming. Dit wordt ook wel aangeduid met “conditio sine qua non”. Er moet zogezegd sprake zijn van oorzaak en gevolg.
De betekenis van causaal verband in het wetboek
In art. 6:98 BW is het causaal verband opgenomen:
“Voor vergoeding komt slechts in aanmerking schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis kan worden toegerekend.”
Het gaat dus niet alleen om oorzaak-gevolg, maar de schade moet ook als gevolg van de gebeurtenis kunnen worden toegerekend aan de aansprakelijke partij. Oftewel, is het redelijk om de schade toe te rekenen aan de gedraging of tekortkoming?
Hoe bewijst u een causaal verband?
Degene die schade heeft geleden moet aantonen dat zonder de fout of gedraging van de ander de schade niet zou zijn ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld worden aangetoond door middel van camerabeelden, medische rapporten, getuigenverklaringen of deskundigenverslagen.
In sommige gevallen komt de rechtspraak het slachtoffer echter tegemoet. Zo geldt er een omkeringsregel als er een norm wordt geschonden die strekt tot voorkoming van schade en vervolgens wordt de schade veroorzaakt. Het causaal verband kan dan worden aangenomen. De schadeveroorzaker moet vervolgens aantonen dat de schade ook zonder die fout was ontstaan.
Voorbeelden in de praktijk
- Iemand veroorzaakt een verkeersongeval doordat degene door rood rijdt. Zonder het door rood rijden was het ongeval er niet geweest; er is dus sprake van een causaal verband. Een direct gevolg van het door rood rijden is schade aan de auto en eventuele letselschade, en dus toerekenbaar. Of andere schade, zoals bijvoorbeeld inkomensderving, ook toerekenbaar is, hangt af van de omstandigheden.
- Een ander voorbeeld, waarbij er sprake is van de omkeringsregel, is een werknemer die jarenlang in een lawaaiige fabriekshal werkt met zware machines. De werkgever heeft nagelaten om gehoorbescherming te verstrekken en heeft dus niet gezorgd voor een veilige werkomgeving, wat verplicht is volgens de wet. De werknemer ontwikkelt hierdoor blijvende gehoorschade. De werkgever zal moeten aantonen dat de schade ook was ontstaan als hij wel maatregelen had genomen.
Contact
Heeft u vragen over causaal verband of een vraag over aansprakelijkheid? Neem vrijblijvend contact op met een van onze advocaten gespecialiseerd in het aansprakelijkheidsrecht.
