Zienswijze

Foto van Gerrit Wempe | Advocaat / Partner
Gerrit Wempe | Advocaat / Partner

Dit artikel is geschreven door Gerrit Wempe, advocaat-partner bij Defenz advocaten, gespecialiseerd in bestuursrecht, bestuursprocesrecht en ervaren in het tuchtrecht.

Zienswijze

Een zienswijze is uw stem aan de overheid. Hiermee kunt u een bestuursorgaan laten weten wat u ergens van vindt. Het indienen van een zienswijze kan veel tijd kosten. Onze bestuursrecht advocaat heeft veel ervaring met het indienen van zienswijzen en kan dit dan ook voor u doen. Neemt u vrijblijvend contact met ons op.

Wat is een zienswijze?

Een zienswijze is een mooi instrument om invloed uit te oefenen op de overheidsbesluiten. Het kan soms zelfs noodzakelijk zijn om een zienswijze in te dienen als u later beroep wilt instellen.

Definitie en doel

De definitie van zienswijze is eigenlijk niets anders dan een formele reactie van een burger op een plan of ontwerpbesluit van een overheidsorgaan. Dit kan bijvoorbeeld gaan over een voorgenomen aanpassing van het omgevingsplan, een omgevingsplan wijzigen of een bestemmingsplan of een voorgenomen boetebesluit.

Het doel van een zienswijze is het bestuursorgaan kenbaar maken hoe u denkt over het voorgenomen besluit. Het bestuursorgaan moet deze zienswijzen betrekken bij de definitieve besluitvorming.

Voorbeelden van besluiten waarbij een zienswijze in kan worden gediend:

Verschil met bezwaar en beroep

Het verschil met bezwaar en beroep is dat deze alleen kunnen worden ingesteld tegen reeds genomen besluiten van de overheid. Bij een zienswijze is er sprake van een plan of een ontwerpbesluit, het besluit moet dan nog genomen worden.

Belang van zienswijzen

De zienswijzeprocedure zorgt ervoor dat de overheid alle ingediende zienswijzen moet beoordelen en daarop moet reageren voordat het besluit definitief wordt. Dit helpt fouten te voorkomen en alle belangen af te wegen om zo de besluitvorming te verbeteren.

Invloed op lokale besluiten

Zienswijzen bieden burgers de mogelijkheid om mee te denken in de besluitvorming van de overheid. Zo kunnen mogelijke bezwaren van belanghebbenden vroegtijdig worden meegenomen in de besluitvorming van het bestuursorgaan. Overheden kunnen naar aanleiding hiervan hun plannen aanpassen, vertragen of zelfs stopzetten.

Zienswijzeprocedure

Een overheidsorgaan doet kennisgeving van een voorgenomen besluit, bijvoorbeeld in een huis-aan-huis blad, op de website van de overheid of via de Omgevingsalert App. Hierin staat ook hoe en door wie zienswijzen kunnen worden ingediend. Binnen zes weken kunt u hierover een mening geven door een zienswijze in te dienen. Een pro forma zienswijze indienen is niet toegestaan. Vervolgens neemt de overheid het definitieve besluit of plan en informeert u hierover.

Is het indienen van een zienswijze verplicht?

Over het algemeen geldt dat u eerst een zienswijze moet indienen, voordat u beroep kunt instellen bij de bestuursrechter. Als u geen zienswijze heeft ingediend, loopt u het risico om niet-ontvankelijk te worden verklaard. In de meeste gevallen is het daarom goed om een zienswijze in te dienen. Zo kunt u bijvoorbeeld bij een voornemen tot het opleggen van een dwangsom in een zienswijze uw situatie toelichten. Dit kan invloed hebben op het uiteindelijke besluit van het bestuursorgaan.

Varkens in Nood-arrest

Een belangrijke uitzondering op het vereiste dat alleen belanghebbenden die een zienswijze hebben ingediend toegang tot de rechter hebben, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bepaald in het zogenoemde ‘Varkens in Nood’-arrest. Een belangenorganisatie die volgens haar statuten opkomt voor een bepaald (algemeen) belang, zoals een milieuorganisatie, hoeft niet eerst een zienswijze in te dienen.

Ook is het mogelijk voor niet-belanghebbenden die wel eerst een zienswijze hebben ingediend om beroep in te stellen bij de bestuursrechter bij een besluit dat onder het milieurecht of ruimtelijke ordeningsrecht valt.

In de daaropvolgende Aarhus-jurisprudentie is bevestigd dat (milieu)organisaties in omgevingsrechtelijke zaken ruimere toegang hebben tot de rechter, zonder voorafgaande zienswijze.

Hoe schrijf je een zienswijze?

Een zienswijze is vormvrij en mag zelfs mondeling worden ingediend. In de praktijk vragen veel bestuursorganen om schriftelijke zienswijzen.

Een schriftelijke zienswijze kent geen formele inhoudseisen. Vermeld in elk geval uw naam en contactgegevens en dien tijdig in. Een handtekening is in de praktijk vaak gevraagd, maar wettelijk niet in alle gevallen vereist.

Meestal is digitaal indienen mogelijk via de desbetreffende site van de overheid. Bij het indienen van een zienswijze is het raadzaam dat u zo volledig mogelijk bent.

Wat te doen na indienen?

De indieningstermijn voor zienswijzen is doorgaans zes weken (art. 3:16 Awb). De besluitvorming daarna kent eigen termijnen (bij een besluit op aanvraag onder de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (UOV): in beginsel binnen zes maanden, art. 3:18 Awb).

De overheid maakt vervolgens haar besluit bekend, als u een zienswijze heeft ingediend, krijgt u hiervan bericht. In sommige gevallen staat er beroep open tegen dit besluit. Is dat het geval, dan leest u dat in het bericht.

Contact

Wilt u uw zienswijze geven tegen een voorgenomen besluit van de overheid? Of heeft u een andere vraag over het omgevingsrecht?

Neem dan contact op met onze bestuursrecht advocaat voor een vrijblijvend adviesgesprek. Wij hebben uitgebreide ervaring en kunnen u adviseren over een zienswijze of wij kunnen de zienswijze voor u indienen.

Gerrit Wempe | Advocaat / Partner

Gerrit Wempe is advocaat-partner bij Defenz advocaten. Hij is gespecialiseerd in het bestuursrecht en het bestuursprocesrecht (Grotius academie 2019). 
 
Daarnaast heeft Gerrit Wempe een tuchtrechtelijke praktijk en staat hij medici, jeugdzorgwerkers en andere beroepsbeoefenaren bij in klachtprocedures.
Gerrit Wempe is een ervaren advocaat. Hij is steeds geïnteresseerd in de hem voorgelegde kwesties en zoekt graag voor de cliënt naar het best mogelijke resultaat. 
 
Wilt u Gerrit Wempe een kwestie op één van zijn rechtsgebieden voorleggen, dan kunt u hem bereiken via info@defenz.nl of telefonisch op 088 5159099. Aan een eerste oriënterend gesprek zijn geen kosten verbonden.