Ingebrekestelling overheid en dwangsom bij niet tijdig beslissen

Foto van Gerrit Wempe | Advocaat / Partner
Gerrit Wempe | Advocaat / Partner

Dit artikel is geschreven door Gerrit Wempe, advocaat-partner bij Defenz advocaten, gespecialiseerd in bestuursrecht, bestuursprocesrecht en ervaren in het tuchtrecht.

Ingebrekestelling overheid en dwangsom bij niet tijdig beslissen

Als een overheidsinstantie, zoals de Belastingdienst of het UWV, niet tijdig reageert op uw aanvraag of bezwaarschrift, dan kunt u een dwangsom bij niet tijdig beslissen eisen. Dit doet u door een ingebrekestelling te sturen naar het overheidsorgaan. In dit blog gaan we hier verder op in.

Wat is ingebrekestelling (betekenis)?

Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning, waarin u aangeeft dat u op een bepaalde datum een aanvraag of bezwaar heeft ingediend en dat het bestuursorgaan niet binnen de geldende termijn heeft beslist.

Wanneer ingebrekestelling?

Een overheidsorgaan heeft de plicht om binnen een vastgestelde termijn een beslissing te nemen als u een aanvraag of bezwaar indient. Soms is deze termijn vastgelegd in de wet. Zo is de beslistermijn voor een beslissing op een bezwaarschrift zes weken na afloop van de bezwaartermijn. In sommige gevallen is de beslistermijn langer of korter.

Redelijke termijn

Als er geen wettelijke termijn is, dan geldt een ‘redelijke termijn’. Wat een redelijke termijn is, hangt af van de soort beslissing en hoe ingewikkeld de aanvraag of het bezwaar is. Een termijn van twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling is op zich een gangbare termijn. De overheid moet in ieder geval binnen acht weken een besluit nemen of een nieuwe beslistermijn bekendmaken.

Vereisten ingebrekestelling

Een ingebrekestelling moet aan de volgende vereisten voldoen:

  • het heeft een schriftelijke vorm;
  • er moet een duidelijke omschrijving instaan aan welke verplichting(en) niet is voldaan;
  • er moet gevraagd worden om alsnog een beslissing te nemen binnen een redelijke termijn.

U kunt hierbij aangeven dat u een dwangsom eist, als u binnen deze redelijke termijn geen beslissing ontvangt.

Formulier ingebrekestelling

Op de site van de Rijksoverheid vindt u een formulier dat u kunt gebruiken om de overheid in gebreke te stellen en een dwangsom te vorderen. Ook de Belastingdienst, de Toeslagen en het UWV hebben hun eigen formulier.

Verdagen en opschorten beslistermijn

Het bestuursorgaan mag de beslistermijn eenmaal verlengen met een bepaalde periode als de wet dit toestaat. Dit wordt ook wel ‘verdagen’ genoemd. De overheid moet u hiervan wel in kennis stellen. Daarnaast heeft de overheid de mogelijkheid de beslistermijn op te schorten, bijvoorbeeld als de overheid in afwachting is van informatie die bij u is opgevraagd of van informatie die uit het buitenland afkomstig is, maar ook als er sprake is van overmacht.

Dwangsom

Als de overheid niet binnen de redelijke termijn een besluit heeft genomen of een nieuwe beslistermijn heeft bekendgemaakt, dan kunt u de overheid in gebreke stellen en daarbij een dwangsom vorderen.

Als u dit gedaan heeft en de overheid heeft na twee weken na de ingebrekestelling nog geen beslissing genomen, dan dient de overheid een dwangsom te vergoeden voor elke dag dat de beslistermijn wordt overschreden. De hoogte van de dwangsom bedraagt:

  • € 23,- per dag voor de eerste twee weken;
  • € 35,- per dag voor de volgende twee weken;
  • € 45,- per dag voor de dagen erna;

met een maximum looptijd van zes weken en maximum bedrag van € 1.442,-.

Geen dwangsom verschuldigd

De overheid is geen dwangsom verschuldigd als:

  • er geen schriftelijke ingebrekestelling is ingediend; of
  • de ingebrekestelling is ingediend voordat de beslistermijn is verlopen; of
  • de ingebrekestelling onredelijk laat is ingediend; of
  • u geen belanghebbende bent; of
  • als de aanvraag of het bezwaarschrift bij voorbaat duidelijk niet-ontvankelijk of ongegrond is.

Beroep niet tijdig beslissen bij de rechtbank

Wanneer de dwangsom begint te lopen kunt u beroep instellen bij de rechter. Vaak leidt dit ertoe dat het bestuursorgaan alsnog snel een beslissing neemt. Gebeurt dit niet, dan kan de rechter bijvoorbeeld oordelen dat de overheid binnen twee weken een beslissing moet nemen en kan daarbij een hoge dwangsom opleggen aan het bestuursorgaan.

Ingebrekestelling opstellen of beroep instellen met Defenz Advocaten

Wilt u meer informatie over de beslistermijn in het bestuursrecht of het recht op een dwangsom? Of wilt u een beroep niet tijdig beslissen indienen bij de rechtbank? Neem dan vrijblijvend contact op voor een oriënterend gesprek met een bestuursrecht advocaat van Defenz.

Gerrit Wempe | Advocaat / Partner

Gerrit Wempe is advocaat-partner bij Defenz advocaten. Hij is gespecialiseerd in het bestuursrecht en het bestuursprocesrecht (Grotius academie 2019). 
 
Daarnaast heeft Gerrit Wempe een tuchtrechtelijke praktijk en staat hij medici, jeugdzorgwerkers en andere beroepsbeoefenaren bij in klachtprocedures.
Gerrit Wempe is een ervaren advocaat. Hij is steeds geïnteresseerd in de hem voorgelegde kwesties en zoekt graag voor de cliënt naar het best mogelijke resultaat. 
 
Wilt u Gerrit Wempe een kwestie op één van zijn rechtsgebieden voorleggen, dan kunt u hem bereiken via info@defenz.nl of telefonisch op 088 5159099. Aan een eerste oriënterend gesprek zijn geen kosten verbonden.